اعلام توافق برای پایان درگیریها میان آمریکا و ایران هدیه تولدی خوشایند برای دونالد ترامپ توصیف شد، هرچند این توافق همچنان با ابهامهای فراوانی همراه است.
به گزارش سرویس جهانی بیبیسی، رئيسجمهوری آمریکا در پستی در رسانه اجتماعیاش اعلام کرد تنگه هرمز به روی کشتیهای تجاری باز خواهد شد و آمریکا به محاصره دریایی ایران پایان میدهد. او با عبارت «بگذارید نفت جریان پیدا کند» از توافق استقبال کرد و مدعی شد برخلاف روسای جمهوری پیشین آمریکا، موفق شده است به «توافقی بزرگ» دست پیدا کند که «صلح و امنیت» را برای منطقه به همراه خواهد داشت.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
ترامپ همچنین این توافق را با توافق سال گذشته برای پایان جنگ غزه مقایسه کرد، که آن را «صلحی برای ابد» و «آغاز عصر ایمان، امید و خدا» خوانده بود، در حالی که واقعیت میدانی با آن وعدهها فاصله داشت.
با وجود اعلام توافق، جزئیات هنوز روشن نیست. جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، در گفتوگویی با شبکه فاکسنیوز گفت در این توافق تضمین شده است که ایران هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند و آمریکا بتواند اجرای تعهدات را راستیآزمایی کند. با این حال، پرسشهای مهمی همچنان بیپاسخ مانده است، از جمله اینکه محدودیتهای مربوط به غنیسازی چه خواهد بود و چه تصمیمی درباره ذخایر اورانیوم غنیشده ایران گرفته میشود.
قرار است بخشی از این مسائل در مذاکرات بعدی و گفتوگوهای فنی طی تمدید ۶۰ روزه آتشبس فعلی بررسی شود. اما تجربه دههها تلاش برای وادارسازی ایران به کنار گذاشتن برنامه هستهایاش نشان داده است هیچ تضمینی برای موفقیت چنین توافقهایی وجود ندارد، حتی اگر آمریکا معتقد باشد در قالب این «تفاهمنامه» امتیازهای مهمی گرفته است.
شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران نیز روز یکشنبه در بیانیهای اعلام کرد «مذاکرات نهایی تا زمان اجرای تعهدات طرف مقابل در چارچوب تفاهمنامه به تعویق خواهد افتاد». نوع این تعهدات و نحوه تفسیر آنها میتواند در دوام یا شکست توافق نقش تعیینکنندهای داشته باشد.
کارشناسان بازار انرژی هشدار دادهاند عبور نفت از تنگه هرمز بهسرعت به سطح پیش از جنگ باز نخواهد گشت. به گفته آنها، صف طولانی نفتکشها، پاکسازی مینها و بازگشت روند عادی حملونقل و تولید نفت ممکن است هفتهها طول بکشد.
در حالی که چند روز تا امضای رسمی توافق فرصت باقی است، آمریکا و ایران هنوز فرصت دارند درباره جزئیات کلیدی به توافق برسند، اما همزمان احتمال فروپاشی توافق نیز وجود دارد.
یکی دیگر از عوامل نامشخص در این روند، اسرائیل است. این درگیری «جنگی سهجانبه» بوده است و ترامپ روز یکشنبه در گفتوگو با والاستریت ژورنال گفت از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، خشمگین شده است، زیرا حملات اخیر اسرائیل به لبنان ممکن بود توافق تقریبا نهاییشده با ایران را از بین ببرد.
اگرچه توافق دستکم تا زمان اعلام عمومی حفظ شد، در صورت آغاز عملیات نظامی جدید اسرائیل در لبنان، جمهوری اسلامی ممکن است دوباره تنگه هرمز را ببندد و بار دیگر اقتصاد جهانی را با بحران مواجه کند.
ونس در سخنانش همچنین به آثار اقتصادی جنگ بر آمریکاییها اشاره کرد و گفت افزایش قیمت انرژی و پیامدهایش فشار زیادی به مردم وارد کرده است. او از مردم آمریکا تشکر کرد و وعده داد که قیمت انرژی بهزودی کاهش پیدا خواهد کرد.
سرعت کاهش قیمت انرژی و تاثیر آن بر هزینههای زندگی مردم آمریکا میتواند نقش مهمی در کاهش فشار سیاسی بر جمهوریخواهان پیش از انتخابات میاندورهای کنگره در ماه نوامبر داشته باشد. بر اساس نظرسنجی یوگاو، ۶۳ درصد آمریکاییها از نحوه مدیریت اقتصادی دولت ترامپ ناراضیاند و ۵۷ درصد معتقدند وضعیت اقتصادی رو به وخامت گذاشته است.
توافق روز یکشنبه دستکم میتواند بخشی از فشار اقتصادی ناشی از جنگ را کاهش دهد. اگر قیمت بنزین به میزان محسوسی کاهش پیدا کند، ممکن است برای بسیاری از آمریکاییها نشانهای از بهبود شرایط باشد، هرچند اهداف بزرگتر ترامپ هنوز محقق نشده و او همچنان با چالشهای سیاسی داخلی مواجه است.
